28 september -9 oktober

De Koreaanse tragedie

Na ons Jirishan's penis-avontuurtje fietsen we opgewonden verder naar het diepere zuiden van het schiereiland.
Het blijft voortdurend bergachtig. De valleien staan vol met kakibomen, boomgaarden met peperdure steenperen, appelbomen en alle denkbare soorten groente. Op de omgeploegde rijstvelden zijn tientallen boeren bezig knoflook te planten.

Af en toe regent het, en nog steeds is het te koud voor de tijd van het jaar.
Op 29 september bereiken we de zuidkust, waar tientallen romantische eilandjes de horizon onderbreken. We fietsen over de 660 meter lange hangbrug die het eiland Namhae met het vasteland verbindt.

In dit gebied heeft Yi Sun-sin zijn grootste overwinningen behaald. Deze admiraal vocht in de 16e eeuw tegen de Japanners. Alle 23 zeeslagen die hij leidde, veelal tegen een armada van Japanse slagschepen, werden door hem gewonnen, dankzij zijn strategisch inzicht en het door hem verfijnde "turtle-ship". Dit gevechtsschip was zeer wendbaar, voorzien van kanonnen met een ver bereik en had een ijzeren schild met metalen pinnen als dak, zodat de vijand niet op het schip kon springen zonder zichzelf te spiesen. Tot op de dag van vandaag wordt admiraal Yi in Korea als een held vereerd.

Naast het strand van Sangju, op de zuidpunt van het eiland, zetten we de tent op. Het is uitgestorven, nu het zomerseizoen voorbij is. Iedere dag wordt het wat warmer, de zon keert terug en we kunnen eindelijk de zee in. Na een strandwandeling keer ik terug bij de tent met een ‘nieuwe’ zonnebril en negen leesbrilletjes op mijn hoofd. Want wat vind je in Korea met strandjutten: juist, brillen.

In zes jaar tijd, de blik strak op de weg voor ons gericht, en met een snelheid waarmee je alles ziet, hebben we al heel wat onzinnige en zinnige rommel gevonden. Zoals daar zijn: een agenda met bankpasjes (netjes afgeleverd bij de plaatselijke politie), drie ringen, een plaat met 24 tubes tweesecondenlijm, twee mobiele telefoons (laten liggen), een bureaustoel (bij de tent gezet om even lekker te zitten), acht werkende aanstekers, een roestvrijstalen thermosfles, petten in diverse maten en kleuren, een wc-rol in de verpakking, genoeg kleding om een winkel te beginnen, meer dan voldoende gereedschap, bouten en moeren en rollen tape om een ijzerhandel te starten, een 4Gb flashdrive, honderden dode dieren, gloednieuwe handdoeken, een plaat met 28 paar nieuwe babysokjes (van de vrachtwagen gevallen), een etui, lege portemonnees, een notitieboekje, geluksamuletten, een duikbril, tentharingen en veel ordinair kleingeld. Het meeste van de spullen laten we liggen, behalve wat we echt kunnen gebruiken.

Op 3 oktober wordt in Korea National Foundation Day gevierd, waarmee de Koreanen de oprichting van hun land, in 2333 voor Christus, vieren. Zoals afgesproken komen Paul en Elizabeth ons opzoeken in dit speciale weekend. Het weerzien is warm; natuurlijk hebben ze van alles voor ons meegenomen, van yoghurtrepen tot blokjes smeerkaas.
Wij serveren koffie met koek bij de tent.

Ze regelen een minbak voor de nacht; we moeten van hen binnen komen slapen, en dus breken we de tent op en verplaatsen onze spullen naar het houten guesthouse.
Het samenzijn wordt direct gevierd met een enorme vismaaltijd bij een van de beste rauwe-visrestaurants van het eiland. 's Avonds spelen we het ingewikkelde Koreaanse Go-stop spel, en wij leren hen 5000-en met de dobbelstenen.

Tussendoor vertelt Elizabeth verhalen die haar vader en moeder haar ooit hebben meegegeven, over de laatste bezetting door de Japanners, die van 1910 tot 1945 duurde.
Korea is een verscheurd land. Vrijwel iedere Koreaan waar we mee in contact komen, begint op een zeker moment over de tragedie van zijn vaderland.
Eeuwenlang is het Koreaanse volk het slachtoffer geweest van buitenlandse invallen. In de laatste duizend jaar is het land meer dan driehonderd maal overvallen door vreemdelingen. Die overigens met grote regelmaat van Japanse afkomst waren.
In de bezettingsperiode die Elizabeth's ouders aan den lijve hebben meegemaakt, werden enkele honderdduizenden Koreaanse mannen gedwongen om voor de Japanners te werken, en tienduizenden hebben moeten vechten tegen de geallieerden. Tijdens de Tweede Wereldoorlog stierven meer dan twintigduizend Koreaanse soldaten, voor een land dat het hunne niet was, en een oorlog waar ze zelf niet in betrokken waren.
Het begrip troostmeisjes stamt uit deze periode; duizenden jonge Koreaanse vrouwen werden ingezet om als seksslavin voor de Japanse soldaten te fungeren.

Ten tijde van de bezetting werden vele Koreanen gedwongen hun familienaam te veranderen in een Japanse naam. Ook de moeder van Elizabeth werd hiertoe gedwongen. Bovendien verloor ze haar gouden vullingen, die door de Japanners vakkundig werden verwijderd. De Koreaanse culturele overblijfselen werden voor een groot deel vernietigd. De taal werd verboden: in de media en het onderwijs werd alleen nog Japans en Chinees gesproken.
De overgave van Japan in 1945, na de verschrikkelijke atoombommen op Hiroshima en Nagasaki, bracht de Koreanen het einde van 35 jaar bezetting en een poging tot vernietiging van hun natuur en cultuur. Tot op de dag van vandaag zijn de betrekkingen tussen Korea en Japan slecht, vooral omdat de Japanse regering nog steeds weigert excuses aan te bieden.
De Verenigde Staten besloot de helft van Korea aan de Russen te geven... die er niet eens om gevraagd hadden. De mening van de Koreanen werd al helemaal niet gevraagd.
De 38e breedtegraad werd de grens tussen de twee Korea's: Zuid en Noord. Misschien wel de grootste tragedie die het Koreaanse volk ooit overkomen is. Net als in Oost- en West-Duitsland, werden families van het een op het andere moment uit elkaar gedreven, een muur werd opgetrokken, letterlijk en figuurlijk, tussen mensen die elkaar liefhadden, tussen broers en zussen, ouders en kinderen, hetzelfde volk, dezelfde families.
De Russen plaatsten een communistische regering in het aan hen toegewezen gebied, in Zuid-Korea werd een democratisch bestuur gevestigd. Het was de periode van de Koude Oorlog.
Nadat Zuid-Korea door de Amerikanen praktisch aan haar lot werd overgelaten, besloot de Noord-Koreaanse regeringsleider Kim Il Sung in het jaar 1950, gesteund door grote broer Rusland, een poging te wagen Zuid-Korea te veroveren. De Koreaanse oorlog was een feit.
De Verenigde Naties greep onder druk van de Amerikaanse regering in, en vijftien landen, waaronder Nederland, namen deel aan het offensief om Zuid-Korea te beschermen tegen de communisten. Ons land zette bijna vierduizend landmachtsoldaten in, waarvan er 123 het leven lieten.
De oorlog duurde drie jaar, waarin zowel de communisten als de westers georienteerde landen zowel winst boekten als zware verliezen leden.
In 1953 werd een staakt-het-vuren afgekondigd, na lange onderhandelingen. De vrede tussen Noord- en Zuid-Korea is echter nooit getekend, zodat beide landen officieel nog steeds in staat van oorlog verkeren. De Koreaanse Oorlog kostte aan twee miljoen burgers en militairen het leven. Noord- en Zuid-Korea bleven als puinhopen achter.
Sindsdien is er niets veranderd, en staan de legers van Koreaanse families en vrienden als vijanden tegenover elkaar, gescheiden door een IJzeren Gordijn van hekken en prikkeldraad.

Net als Wooki hebben Paul en Elizabeth het altijd over Korea, de toevoeging Zuid wordt bewust weggelaten. Regelmatig bidden ze dat het land ooit weer een zal zijn, en verlost van de al ruim zestig jaar durende tragedie.

Op de tweede, en laatste, dag van hun bezoek rijden we een rondje om het eiland, kijken naar de vissers, zien ouderwetse grote visfuiken die in vroegere tijden al gebruikt werden en verbazen ons over de jolige vissen die soms wel een halve meter uit het water springen.
We eindigen de middag in een klein restaurantje waar we een overheerlijke vissoep eten met schelpdieren. En dan moeten onze vrienden helaas weer terug naar huis, waar hun jongste zoon hard aan het blokken is voor zijn examens. Bij het afscheid beloven Paul en Elizabeth volgende maand nog een keer bij ons langs te komen: op Cheju Eiland. We kijken er naar uit.

Een uur later vindt er een onverwachte gebeurtenis plaats. Een blijkbaar bedorven schelpdier maakt een draaimolen van mijn ingewanden, en als een vulkaan spuit de middagmaaltijd aan alle kanten eruit.
Ook best wel een tragedie.