Twee onverstaanbare culturen

Ik kijk naar de vredige blik op het gezicht van Karin. Ze is onder narcose en heeft een geslaagde kijkoperatie achter de rug. Vlak naast het bed, op het nachtkastje, ligt een plastic zakje met daarop het verwijderde orgaantje: een paarsrood ballonnetje ter grootte van een tomaat. Om het uiteinde zit een zwart draadje geknoopt, dat de inhoud van de galblaas binnen houdt.

Karin wordt wakker en zegt iets onverstaanbaars. Terwijl ze me wazig aankijkt valt ze in slaap, wordt daarna weer wakker, zegt iets onverstaanbaars en valt weer in slaap. Dan wordt ze wakker, kijkt me aan en zegt wéér iets onverstaanbaars.
"Goeiemorgen lieverd, hoe voel je je?" vraag ik haar.
"Ja," is het antwoord, en weg is ze weer. Gezellig hoor, zo.

Een kwartier later is ze echt een beetje wakker. Ze heeft het koud en wil een extra deken. Ik laat haar de kleine geïnfecteerde schavuit zien, haar kwelgeest. Ze is niet onder de indruk van het monstertje. Ik ben erg blij haar weer in levende lijve te zien; ik zou met haar willen dansen, zwemmen, rennen, fietsen. Vooral fietsen, in deze bijzondere wereld. Maar dat moet nog even wachten.
In de middag gaat het steeds beter. Karin heeft vrijwel geen pijn, al voelt ze zich nog heel zwak. Temperatuur en bloeddruk worden elk uur opgenomen en het infuus regelmatig vernieuwd. Daarna komen Abdulsalaam en Rowda, zijn vrouw op bezoek. Abdul heb ik ontmoet toen ik op zoek was naar een opslagplaats voor onze fietsen en spullen, in de dagen dat we nog naar Nederland dachten te gaan. Hij werkt in Duitsland en is op vakantie in zijn thuisland Syrië, waar zijn vrouw en kinderen nog altijd wonen. Ze hebben een prachtig lilapaars satijnen nachtjapon voor Karin bij zich. In Syrië is het traditie om voor een zieke een cadeau mee te nemen.

Voor mij hebben ze twee gevulde aubergines bij zich en twee flesjes ayran. Abdul is een streng moslim. Zijn in het zwart geklede vrouw mag niet buitenshuis werken en draagt een volledige sluier. Andere mannen mogen haar niet zien. De zussen en moeder van Mohammed in Idleb deden bij mijn binnenkomst altijd vlug een hoofddoekje om, maar hun gezichten mocht ik altijd wel zien. Sommige moslimvrouwen zijn zelfs ongesluierd. Elke moslim lijkt het geloof op een andere manier in te vullen. Abdul beleeft het op een orthodoxe manier. Zelfs de broers van Abdul hebben Rowda nooit gezien, ook niet tijdens hun bruiloft. En zo heeft Abdul de vrouwen van zijn broers na vele jaren ook nog nooit gezien. Deze interpretatie van de regels van de Koran is een van de meest strenge. Een onverstaanbare cultuur, voor ons.

De volgende dag komt Abdul spontaan langs. Karin ligt te slapen en we lopen een ommetje. Abdul blijkt niet voor niets Syrië te zijn ontvlucht. Dat heeft natuurlijk te maken met de economische mogelijkheden, maar ook met de corrupte cultuur waarin de burger altijd het onderspit delft. Vandaag laat hij het me zien. Eerst gaan we aan een wat drukkere doorgangsweg zitten bij een bonenkraampje. De donker gekookte tuinbonen worden geserveerd in schaaltjes met een schijfje citroen erbij. De dipsauzen zijn zout, komijn en hete kruiden. Abdul leert me hoe ik de boon aan een kant doormidden moet bijten en vervolgens de inhoud naar binnen moet drukken en zuigen. Het is heerlijk en gezond!
Hij vertelt me op te letten en te kijken naar een verkeersagent aan de overkant van de weg. De agent houdt een voor een de servicebusjes en vrachtwagens aan die de drukke weg op rijden. Hij loopt naar de chauffeur, die bij voorbaat al zijn arm uit het raampje laat hangen. In een vloeiende beweging gaat de hand van de agent naar die van de chauffeur en vervolgens in zijn broekzak. Abdul weet exact wat er van eigenaar verwisselt: 25 pond, het equivalent van een originele Hollandse gulden. De corrupte handelingen houden voortdurend aan, elke chauffeur lijkt te weten wat er van hem verwacht wordt en de agent haalt zeker 100 gulden per uur op.
Abdul vertelt dat de agenten dagelijks een x-bedrag moeten afgeven aan hun chef en die op zijn beurt doet dat ook weer aan zijn baas. En dat gaat door tot aan het niveau van de minister. Als een chauffeur niet wil betalen krijgt hij standaard een boete voor een of andere overtreding die hij wel of niet gemaakt heeft. Smeergeld is goedkoper. Voor elke overheidsdienst wordt in Syrië smeergeld betaald. Zo niet, dan geen vergunning of permissie voor wat dan ook. Net als ik moet Abdulsalaam lachen om de agent die het maar druk heeft, maar tegelijkertijd verfoeien we het systeem. Voor hem was het genoeg reden om te emigreren.

Het gaat erg goed met Karin. Ik speel mezelf: een dwingende therapeut met een ontieglijke hekel aan ziekenhuizen die haar zo veel en zo snel mogelijk in beweging zet.
"Lopen, kreng," is mijn motto. Het resultaat mag er zijn: reeds na twee dagen mag Karin het ziekenhuis verlaten. Laat ik niet al te zelfingenomen zijn en toegeven dat Karin vooral zelf hard aan het herstel heeft gewerkt.

Op vrijdag, de vrije dag van de moslims, gaan we zoals afgesproken op bezoek bij Abdul. We kopen bij een bloemist een bos bloemen, waar elke Nederlandse bloemenhandelaar zich diep voor zou schamen. Hier is het echter supersjiek om met zo'n tuiltje half verlepte rozen en anjers voor de deur te staan. We worden uitgebreid verwelkomd. In het huis zijn twee leefruimtes: eentje voor de vrouwen, waar vreemde mannen niet mogen komen. En vreemd is dus al snel vreemd: alleen de man des huizes en de mannelijke kinderen zijn er welkom. De andere ruimte is voor de mannen, waar de vrouw des huizes alleen komt als er geen vreemde mannen zijn. Abdul is in een spraakzame bui: twee huizen naast het zijne is een post van een van de vele afdelingen van de geheime politie. Daar vinden nog ouderwetse folteringen plaats. Misdadigers en politieke delinquenten worden op een kruis gebonden, een halve slag gedraaid en dan met electriciteitsdraden op de voeten geslagen. De buurt heeft er last van: vanuit hun huizen kunnen de kinderen lijfstrafje kijken. De klachten van de omwonenden hierover mochten niet baten: de ramen staan nog altijd open, de folteringen gaan door.
Ook het politieke regime van het land kan de goedkeuring van Abdul niet wegdragen. Toen de oude heer Assad in 2000 plotseling overleed moest en zou zoon Bashar zijn troonopvolger zijn. De wettelijke minimumleeftijd voor een president was 40 jaar, zoon Bashar was op dat moment 34. Nooit eerder werd een wet zo snel veranderd. De minimumleeftijd werd 34 jaar en met wel 97% van de stemmen 'won' Bashar de verkiezingen.

We krijgen een fantastische maaltijd voorgeschoteld van Rowda. Met de twee kinderen en Abdul eten we in de mannenkamer. Rowda eet met hun dochters in de vrouwenkamer. Als we 's avonds vertrekken moeten we beloven de was te brengen, zodat Rowda die voor ons kan doen. En we kunnen gebruik maken van hun prachtige douche, aangelegd door Abdul. In ons hotel moeten we apart betalen voor een douchebeurt. We maken graag gebruik van de geweldige gastvrijheid van Abdul en Rowda.

In de hersteldagen brengen we een bezoek aan de oude moskeeën en kerken van Homs. Een week na de operatie mogen de hechtingen eruit en wordt Karin hersteld verklaard. De volgende dag gaan we per busje naar het Crac des Chevaliers, een van de grootste kruisvaarderskastelen die ooit zijn gebouwd.

Het stamt uit de 11e eeuw na Christus, is door de kruisvaarders op de restanten van een eerder gebouwd fort gezet, uitgebouwd en versterkt. Het kasteel kon een garnizoen van 2000 man herbergen en was zo gebouwd dat het voor vijf achtereenvolgende jaren zelfvoorzienend was. De enorme keukens en voorraadkelders getuigen van een uitstekende organisatie.

bbbbbb

Twee weken na aankomst in Homs zitten we weer op defiets. Het voelt eventjes vreemd en tegelijk heerlijk. De ellende is voorbij, Karin is gezond, we gaan er weer tegenaan!