Cultureel Cairo

Een must in Cairo is natuurlijk het Egyptisch museum. Wij zijn geen museumfreaks, maar dit kunnen we ons niet laten ontgaan. Als we er aankomen zijn er relatief weinig bezoekers; het gouden masker van Tutanchamon hebben we geheel voor ons zelf, een zeldzaamheid. Het sfeervolle oude gebouw ligt werkelijk propvol met de prachtigste schatten uit alle periodes van de Egyptische geschiedenis. Velen zijn drie- tot vierduizend jaar oud. Veel indruk maken de beeldjes en maquettes die het dagelijkse leven van de gewone man in die tijd verbeelden. Daarnaast genieten we van de schatten uit de tombe van Tutanchamon, de mummies, de gigantische beelden, tekeningen, hiëroglyfen en grafgiften. De kelders van het museum liggen nog boordevol opgegraven schatten, die men in het museum niet meer kwijt kan. Men is nu bezig een nieuw museum te bouwen, vlakbij de piramides van Giza. Als dat klaar is en Afrika door ons is rondgefietst, zullen we nog eens een bezoek brengen.

Op 10 februari bezoeken we met Nigel de piramides van Giza, ten zuidwesten van de stad. Vroeger lagen ze midden in de woestijn, nu is Cairo al opgerukt tot aan de voet van de sfinx. De eerste blik op de piramides bracht bij mij tranen in mijn ogen, en niet van de wind want we zaten lui in een taxi. Ondanks het feit dat we al veel hebben gezien en alles met de fiets bereikt hebben, is dit toch weer iets heel bijzonders. We zijn blij dat we geen georganiseerde tour naar de piramides hebben genomen, zoals die overal aangeboden worden. We hebben nu de tijd aan onszelf en alles is te voet goed te doen. In ruim drie uur hebben we de sfinx, piramides en omgeving uit en te na bekeken, behalve de zonneboot die in een afgrijselijk lelijk gebouwtje voor de Cheopspiramide staat.

Slechts de piramide van Chephren is van binnen toegankelijk, wat niet helemaal de moeite waard blijkt. Bijzonder is wel de wijze van binnentreden van de piramide: door een soort luchtschacht van 65 meter lang bij 1 meter hoog en breed daal je af in een hellingshoek van zo'n 45 graden. Erg gebukt dus. Binnen is er niets anders dan een warme lege ruimte van steen.
De piramides zijn allemaal ruim 4.500 jaar oud en aan de westoever van de Nijl gebouwd, daar waar de zon ondergaat. De levenden woonden aan de oostkant van de Nijl, het vruchtbare deel; de doden werden in de dorre woestijn van de westkant begraven. Iedere avond vindt er een sound- and lightshow plaats, begeleid in diverse talen. Gezien de entreeprijs van ruim zeven euro besluiten we het geheel van buiten het hek te bekijken. De piramides worden in diverse kleuren licht gezet en lasers tonen de verschillende symbolen. Dit alles wordt begeleid door een gezwollen dramatische stem die het verhaal van de farao's vertelt.

Enkele dagen later bezoeken we op de fiets de piramides van Saqqara en Dahsur. Een bijna 100 kilometer lange tocht langs Nijl, kanalen en oude boerendorpjes, met af en toe fantastische doorkijkjes op de Nijl, akkertjes en de piramides.
Saqqara beslaat een strook van zeven kilometer in de westelijke woestijn en bevat elf piramides en honderden tombes van ondergeschikten in een grote necropolis. De trappiramide van Djoser onderwerpen we aan een nauwkeurige inspectie. Dit is het oudste stenen monument ter wereld, gebouwd in 2650 voor Christus door Imhotep. Het is een geweldige ervaring om deze monumenten per fiets van alle kanten te bekijken, soms lopend door zand, dan weer fietsend over gravel- en steenstroken. Naast piramides zijn er tombes, beelden en een prachtig uitzicht op Giza en haar piramides in de verte. Naar het westen toe zien we het verre verleden, in het oosten het heden: de enorme stad omgeven door rook uitstotende industrie.

Dahsur, iets zuidelijker, is een ruim drie kilometer lange strook met piramides uit de 4e en 12e dynastie. De rode piramide is 's werelds oudste piramide, die ook van binnen bezocht kan worden. Via eenzelfde soort lange gang die steil naar beneden loopt komen we in twee antichambres, met twaalf meter hoge trapvormige plafonds en een vijftien meter hoge grafkamer met ook een trapvormig plafond. Alles van enorme natuurstenen blokken, basalt vermoeden we. De geknikte piramide was een bouwkundig experiment van de architecten van Sneferu en was de eerste poging een piramide met gladde zijden te bouwen i.p.v. een trappiramide. Uitzonderlijk is dat bij deze piramide de buitenste bedekkingslaag vrijwel geheel intact is.

iedere dag een vers fruitsapje met Elijah

In Cairo houden we ons ook bezig met het verkrijgen van een visum voor Soedan. Daarvoor hebben we een "Letter of Recommendation" nodig van de Nederlandse ambassade. Deze bevindt zich in de wijk Zamalek, in het noordelijke deel van het in de Nijl gelegen eiland Gezira. Hier bevinden zich veel ambassades en ook het personeel is hier veelal woonachtig. Het is evident dat dit een rijk en luxe deel van Cairo is. De Letter of Recommendation krijgen we na enige wachttijd kosteloos mee. Op weg naar de ambassade passeren we de Cairo Tower. Deze is 185 meter hoog en in 1960-1961 gebouwd door president Nasr, met het geld dat door de Amerikanen ter beschikking was gesteld om wapens te kopen. Deze zouden tegen Rusland moeten worden gebruikt; Amerika vond de relatie tussen Egypte en Rusland te hecht. Egypte nam het geld netjes in ontvangst en deed er mee wat ze zelf goed achtten. De bijnaam is dan ook: "Johnsons Erection".
Bij de ambassade van Soedan worden we keer op keer onverrichterzake weggestuurd. Bij de derde keer wordt ons visumverzoek ineens wel in behandeling genomen. Drie dagen later kunnen we de paspoorten ophalen, met zegels en stempel; een pak van ons hart.

Na een week verblijf in Cairo begint de Eid al Adha, het offerfeest van de Islam. Dit grote feest kenmerkt de periode van de Hadji, de pelgrimstocht naar Mekka. Iedereen die het zich kan veroorloven koopt een schaap om dit op de dag van het feest te (laten) slachten. Het feest duurt drie dagen, de meeste kantoren en winkels zijn dan gesloten. Het is een echt familiefeest. Mensen die een schaap slachten geven een deel aan de armen. Opvallend zijn de grote aantallen jongeren die in deze dagen door de straten flaneren en uitgaan. Als we in deze dagen de stad inlopen moeten we de plassen bloed ontwijken om niet met rode voeten thuis te komen.

Overal worden schapenvellen verkocht en ruiken we de geur van bloed en ingewanden. Om een feestelijk tintje aan het geheel te geven dopen veel Egyptenaren hun handen in het bloed van het vers geslachte schaap en maken daarmee afdrukken op huizen en auto's. De hele stad hangt er na de slacht vol mee. Doe dan toch maar het christendom.